Ik lees niet vaak klassiekers, feitelijk jammer, want een boek als Schuld en Boete heeft een enorme indruk bij me achtergelaten. Maar als je neust in de boekenkast van vriendin en dichter Marja van der Veen, kun je niet om de klassiekers heen.
Hemingway dus. Het speelt in de jaren dertig en is ook toen geschreven. Zo'n boek is dan ook een ware oefening in rust en kalmte bewaren, want er zijn momenten..het tempo ligt laag, de beschrijvingen zijn wel heel weids. Toch intrigeert dat, je krijgt de kans de gedachtenloop van de hoofdpersonen te volgen, net zoals je zelf weleens uitvoerig denkt over bepaalde zaken.
Het tijdsbeeld is fascinerend. Spanje in de Burgeroorlog. Een Europa gedomineerd door grootse denkbeelden aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In Spanje de clash tussen de heersende bezittende klasse en hen die eerlijk willen delen. Maar deze burgeroorlog was volop onderdeel van het Europese machtsspel. De Russen bemoeiden zich er intensief mee, andere mogendheden ook. En er waren vele vrijwilligers uit allerlei landen. De guerillastrijders leidden een keihard bestaan. De wreedheden waren ongekend. Soms lijkt het of een burgeroorlog wat dat betreft nog erger is dan een oorlog tussen landen. Buren die tientallen jaren haat hebben opgebouwd rekenen met elkaar af, de landheer wordt gelyncht.
"Er bestaat geen mooier en geen slechter volk op de wereld, geen goedhartiger en geen wreder", schrijft Hemingway over Spanje. "En wie begrijpt ze? Ik niet, anders zou ik het allemaal vergeven. Begrijpen is vergeven. Dat is niet waar. Vergeving is overdreven. Vergeving is een christelijke gedachte en Spanje is nooit een christelijk land geweest. Het heeft altijd zijn eigen bijzondere afgodenverering binnen de kerk gehad." Hemingway laat het de hoofdpersoon, Amerikaans vrijwilliger zeggen; maar toch opmerkelijk. En verklaart het door de verwijdering van het volk van de kerk, die zich vereenzelvigde met de regering.
Mooi boek, mooie eigenzinnige stijl. Mooi tijdsbeeld van de mensheid in vooroorlogs Europa.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten